Kategori: Yazılarım

Ulunay Göktürk’ün düşünce, bilinç, dil ve kozmos üzerine yazıları.

  • ATATÜRK VE TÜRK KÖYLÜSÜNÜN KALKINMASI

    Şüphesiz, hepimiz ilkokul çağlarımızda, Ahmet Kutsi TECER’in kaleme aldığı şu dizeleri hatırlamaktan kendimizi alamayız.

    “Orda bir köy var uzakta, 
     O köy bizim köyümüzdür. 
     Gezmesek de, tozmasak da 
     O köy bizim köyümüzdür.”

    Tarihimizin şan ve şerefle dolu olan sayfalarına doğru yolculuk yaptığımızda atalarımızın şan ve şerefle dolu fedakârlıklarını görmemek, bilmemek, bizlerin en büyük ayıbıdır. Büyük Ulu Önder Mustafa Kemâl’ ATATÜRK’ün bize doğru yolu gösteren şu sözlerini bir kere daha hatırlayalım:

    “Türkiye’nin sahibi ve efendisi kimdir? Bunun cevabını derhal birlikte verelim: Türkiye’nin sahibi hakikisi ve efendisi hakiki müstahsil olan köylüdür. O halde herkesten daha çok refah saadet ve servete müstehaktır ve laik olan köylüdür. Yedi asırdan beri cihanın dört köşesine sevkedip,  kanlarını attığımız, kemiklerini yabancı topraklarda bıraktığımız ve yedi asırdan beri emeklerini ellerinden alıp  israf ettiğimiz; bunca fedakarlık ve ihsanlarına karşı nankörlük, küstahlık cebbarlıkla uşak menzilesine indirmek istediğimiz bu sahibi aslinin huzurunda bugün Kemal’i hicap ve ihtiramla eğilelim.”

    Cumhuriyetin ilk kuruluş günlerinde köylerde oturan insanlarımız genel nüfusunun yüzde 80 kadarını oluşturuyordu. Şimdiler de bu oran yüzde 50’ye doğru hatta daha aşağılara kadar inmiş durumdadır. Türk toplumunun yarısı hala kırlarda yaşıyor demektir. Köy kalkınması ve özellikle ziraat’in geliştirilmesi, dün olduğu kadar bugün de ülkemizin en başta gelen konulardan biridir. Yeterli kazanç sağlayan üretim yapmak köylünün her an kafasını kurcalayan sorundur. Ya sağlık konusu, ya eğitim konusu!. Hepsi birbirinden önemlidir. Yerleşim ve mesken konusu göz ardı edilebilir mi? Ancak tüm bu sorunlar çözüm ararken, hepsinin temel dayanağı olan ekonomik güç, topraktan yapılan üretim ile kazanılacaktır. Ziraat gelişirse, köylü elde ettiği kazançla öteki sorunlara daha kolay çözüm bulacaktır. Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kalkınmanın en temel dayanak noktası şüphesiz köylünün gücüne dayalı tarımsal üretimin ve hayvancılığın doğal yapısını bozmadan modern tekniklerle ve bilimsel verilerle üretimin gerçekleştirilmesidir. Zira toprağa dayalı üretimin sağlıklı bir şekilde gelişmesi için, feodal sistemin ürünü olan ağalık gibi çağ dışı düşünce sisteminin kökten yok olması zorunludur. Bunun için Cumhuriyet’in ilk yıllarında şüphesiz Gazi Mustafa Kemâl ATATÜRK’ün köylünün topraklandırılması için çalışmalarını başlatmıştır. Yaşamı boyunca da köylünün temel dayanağı olan toprak reformunu hayata geçirmiştir. Fakat ömrü vefa etmediğinden dolayı bu proje tam anlamıyla sonuçlanamamıştır. Toprak reformunu gerçekleştirmek ve sonra o topraklar üzerinde en son tekniğine uygun bir ziraat sistemi kurmak için, Devlete, Üniversitelere ve bilimsel çalışmalar yapan düğer kurum ve kuruluşlara ve tüm yurtseverlere büyük görevler düşmektedir.

    “Siz köylüyü duyurun bütün millet doymuş olur.” diye çok anlamlı bir söz vardır. Bana göre bu sözün içinde ilginç bir gerçek saklı, o da şudur:  Köylerimizde çiftçi ailelerinin en büyük kısmı “az topraklıdır.” Böyle küçük işletmeler yeteri kadar kazanç sağlamadığı gibi, her geçen gün biraz daha küçülmektedirler. Bu gidişe dur demek gerekir.  Köydeki fazla nüfusu küçük Toprak parçaları üzerinde oyalanmaktan, yılın üç ayı çalışıp dokuz ayı kahvelerde oturmaktan kurtarmalıyız.  Şehirle köy arasında, tarımda üretilen hammaddeleri işleyen “tarıma dayalı sanayi” tesislerini kurmak, çalışma gücüne sahip köy insanının bir kısmını buralara çekmek belki de en uygun çözüm yoludur.

    Şüphesiz insan tarih boyunca sevgi ile yaşar. Doğayı severiz, çiçekleri severiz, hayvanları severiz ve insanları severiz. Tüm canlıların anası olan, onları bağrından çıkaran toprağı severiz. Toprak sevgisinde insancıl duyguların yanında, yaşama ile ilgili ekonomik ilişkilerde yerini bulur. Aşık Veysel’in sazından döktürdüğü o güzelim türkü her zaman kulaklarımızda, “Benim Sadık Yarim Kara Topraktır; Kuzu verdi, süt verdi…”  Gerçekten insan hayatında toprağın çok büyük bir yeri vardır. Bir saksı içindeki toprak ve filizlenen çiçek, insana nasıl mutluluk verir!… Doğan bir bebek, ilk adımlarını atmaya başlayınca toprağa koşar, kumlarda oynamaktan en büyük zevki alır. Toprak, bitki ve hayvan,  bu üç şey hayatımızın renklendirir ve yaşamın temelini oluşturur. Bize huzur veren, bizi mutlu eden toprak aynı zamanda yaşamın temelidir. Beslenmek ve ayakta durmak ancak toprakla olur.

    Hayatını toprağa bağlayan ve onun sahibi olan insanlar, geleceğe güvenle bakar ve yüzleri güler. Onlar bu topraklarına bağlıdır ve tarlaların, bahçelerinin birleşimi olan Türk yurdunun sahibidir. Gerektiğinde düşmana çiğnetmemek için canımı vermeye hazırdır. Büyük Önder Atatürk, savaş meydanlarındaki silah arkadaşı Mehmet’lerin köyde “topraksız Çiftçi” durumundan kurtulmaları için kafasında tasarladığı planları Cumhuriyetin ilk günlerinde, en önemli konu olarak ele alınmasını bilmiştir. Çünkü O, top mermilerine göğsünü siper eden, tanklara süngü ile karşı koyan, yaşlı anneleriyle, dedeleriyle cepheye mermi ve yiyecek taşıyan Türk köylüsünün toprak özlemini çok iyi bilen adamdı; O Türk’ün Ata’sı Mustafa Kemâl’dı.  Mustafa Kemâl 1937 yılında bir konuşmasında şöyle diyordu:

    “Bu memlekette topraksız çiftçi bırakılmamalıdır. Bundan daha önemli olan ise, bir çiftçi ailesini geçindirebilen toprağın, hiçbir sebep ve suretle, bölünmez bir mahiyet alması.  Büyük Çiftçi ve çiftlik sahiplerinin işletebilecekleri arazi genişliğini, arazinin bulunduğu memleket bölgelerinin nüfus kesafetine ve toprak ve verim derecesine göre sınırlamak lazımdır.” Toprak reformunun temel ilkelerin oluşturan bu görüşleri ek olarak büyük Önder Atatürk, Ziraatın özel konularına da girerek, bugün bile güncelliğini koruyan şu ilgili sözleri söylüyordu:

    “Memleketi, iklim, su ve toprak verimi bakımından ziraat bölgelerine ayrılmak icab eder. Bu bölgelerin her birinde, köylülerin gözleriyle görebilecekleri, çalışmaları için örnek tutacakları verimli, modern pratik Ziraat merkezleri kurulması kurmak gerekir.”

    Toprak reformu, yahut başka bir deyimle toprak mülkiyetinin memleket yararına ve hak ve adalet içinde düzenlenmesi uzun yıllardır gündemde olan bir konudur. Topraksız çiftçiyi topraklandırmak için son 50 yıldır, her gelen hükümet kanunlar çıkarmış, uygulamalar yapmış ve çözümler aramıştır.  Ancak ne yazık ki, şu anda konu konu bütün ağırlığı ile omuzlarımıza bastırmaktadır. Alın terini toprağa döken insan, o toprağın sahibi olursa, hak yerini bulur, verim artar, ziraat teknikeri gelişir ve insanların yüzü güler.  Ve yüzü gülen insanların elinde vatan toprakları bereket ve bolluk fışkırır. Vatan sevgisi ve vatan savunması, bir ailenin kendi toprağına bağlanması ve onu sevmesi ile başlar.

    Birinci Dünya Savaşı sonunda yenik düşen Osmanlı devleti işgal altında parçalanan vatan, gözyaşlarıyla inleyen Anadolu… Tarihte eşi görülmemiş böyle bir karanlık bir günde, içindeki özgürlük ve bağımsızlık ateşi asla sönmeyen büyük bir ulus, ölüme meydan okudu, silkindi ve Mustafa Kemâl Paşa’nın önderliğinde şahlandı. Atatürk’ün önderliğinde Türk Kurtuluş Savaşı bu ruh ve inançla kazanıldı.  Gazi Mustafa Kemâl, savaş sonunda milletine sesleniyor ve şöyle diyordu:

    “İşimiz daha bitmedi, hatta işe yeni başlıyoruz. Siyasi ve askeri muzafferiyetler ne kadar büyük olursa olsunlar, iktisadi Muzafferiyetlerle taçlandırılmazlarsa, husule gelen zaferler payidar olamaz. Az zamanda söner.” Bu itibarla en kuvvetli ve en parlak zaferimizi dahi temin edebilmek için iktisadiyatımızın temin ve tevsii lazımdır. Savaştan yorgun çıkan, yıkılmış ve henüz dört köşesinden barut dumanları tüten, kaynakları yetersiz, borçlu yoksa bir ülkenin ekonomik kalkınması elbette ki kolay bir iş değildi. Osmanlı’dan devraldığımız dış borçların ağır yükü belimizi büküyor, Sanayi kalkınması için yeniden dış ülkelerden borç almak gerekiyordu. Yabancılara ekonomi tutsak olmadan ülke kalkınmasının yolunu bulmak gerekiyordu. işte öyle bir günde Atatürk, gözünün toprağa çeviriyor ve diyor ki: “Milli ekonominin temeli ziraattir. Bunun içindir ki,  ziraatta kalkınmaya büyük önem vermekteyiz. Köylere kadar yapılacak programlı ve pratik çalışmalar, bu maksada erişmeyi kolaylaştıracaktır. Fakat bu hayati işi isabet ile amacını ulaştırabilmek için,  ilk önce ciddi etütlere dayalı bir ziraat siyaseti tespit etmek ve onun için de her köylünün ve bütün vatandaşların kolayca kavrayabileceği ve severek uygulayabileceği bir ziraat rejimi kurmak lazımdır.”

    Görüyoruz ki, daha Cumhuriyetin kurulduğu ilk günlerde büyük asker Mustafa Kemâl, aynı zamanda büyük bir siyaset ve devlet adamı olduğunu kanıtlarcasına, ekonomik kalkınma ve özellikle tarımsal kalkınma konusunda yol gösterici fikirlerini kesin bir ifade ile açıklıyordu. O günler de öyleydi, bugün de aynı, tarımsal kalkınma, sanayi kalkınmasına engel değildir. Tarımı geliştirmek, sanayinin ihmal edileceği anlamına gelmez. Gerçekçi ve bilinçli bir planlama ile tarım ve sanayi birlikte geliştirilebilir. Bunun kanıtı olarak hemen ifade ederim ki, sanayi alanında ileri gitmiş batı ülkelerinin hepsinde aynı zamanda tarımda da gelişmiştir. Önemli olan topraklarımızın ve her türlü doğal kaynaklarımızın yakından tanımak, onlardan yararlanmak, teknik yöntemler uygulayarak nodern ziraata geçişi sağlamaktır. O zaman çiftçinin ve üreticinin yüzü gülecek, sonuçta ülke ekonomisi güç kazanacaktır.

    Savaş yıkıntıları üzerinde genç Türkiye Cumhuriyetini kuran, padişah olmasını bekleyenlere, halife olmasını hayal edenlere, demokrasi müjdesini veren Mustafa Kemâl, yalnız ekonomide ve tarım da reformu yapmak,  modern çağa geçiş sağlamakla yetinmedi. Çalışma arkadaşları ile birlikte Türk toplumunun sosyal ve kültürel bakımından da batı uygarlığına geçirmek için, fesi ve peçeyi atarak, şeriatı tarihe gömerek arka arkaya devrimler gerçekleştiriyordu. İşte bunların adı Atatürkçülüktür. Geçmişte büyük ve görkemli bir imparatorluk kurmuş Viyana kapılarına zorlanmış ve Akdeniz’in bir Türk gölü haline getirmiştik.  Fakat ne yazık ki Anadolu’yu ihmal etmiştik. Yani köylünün elinde ki üretimi yok saymıştık. O kadar ki,  Bağdat’a demiryolu yapmış, Erzurum’a Kağnı ile gitmiştik. Tren yolunun Erzurum’a ulaşması ancak 1939 yılında gerçekleşmiştir. Kurtuluş Savaşı’nın kazanılması Türk’ün yeniden doğuşudur. Artık sıra ile ekonomide, tarımda, sosyal hayatta devrimler gerçekleştirilecektir. Özellikle,  yabancıdan borç almadan kendi öz topraklarımızda modern ziraat sistemini kurarak,  Tanrının bize bahşettiği nimet ve servetlerden yararlanarak kalkınma yolunda İlk adımlar atacaktık. Bunu nasıl gerçekleşecekti?  Hiç kuşkusuz doğru gerçekçi bir tarih politikası bu konuda ilke ve en önemli adımdı.

    Atatürk, Cumhuriyet’in kurulmasından sonra tarıma büyük önem verdi. 1925 yılından itibaren kendisine ait çiftliklerde geleneksel tarım anlayışını kökten değiştiren uygulamalar gerçekleştirdi; köylüye örnek oldu. Ayrıca, devletin de bu alana kaynak ayırmasını sağladı. Cumhuriyet döneminde Ankara, Eskişehir, Erzurum ve Yeşilköy’de hububat ıslah istasyonları; Adana ve Nazilli’de pamuk ıslah istasyonları; Adapazarı’nda patates ve mısır ıslah istasyonu; Bursa, Antalya, Diyarbakır, Edirne ve Denizli’de ipek böcekçiliği istasyonu, Kayseri’de yonca istasyonu, Antalya’da sıcak iklim nebatları ıslah istasyonu kuruldu. Ülkenin dört bir yanında fidanlıklar oluşturuldu. Bu devlet fidanlıkları sayesinde dut, antepfıstığı, asma, çay, elma, kayısı, fındık, narenciye, vişne, zeytin ve incir fideleri devlet tarafından yetiştirilerek köylüye dağıtıldı. Tarımın yapısını sermayedarlar değil, devletçilik değiştirdi. 1937 yılında Zirai Kombinalar İdaresi kuruldu. Bu kuruluşun amacı, tarım aletleri, makinaları ve ilaçlarının satın alınarak halka tanıtımının yapılmasıydı. Zirai Kombinalar İdaresi 1943 yılından itibaren boş hazine toprakları üzerinde devlet çiftlikleri oluşturdu, tarımsal üretimi artırdı, çağdaş tarım teknik ve yöntemlerini köylüye tanıttı ve özellikle sıkıntılı dönemlerde halkın gıda ihtiyacının karşılanması açısından çok büyük katkılarda bulundu. Atatürk’ün Ankara’da Gazi Orman Çiftliği, Silifke’de Tekir, Yalova’da Baltacı, Tarsus’ta Piloğlu, Dörtyol’da Karabasamak çiftlikleri ve Ankara’da Bira Fabrikası vardı. Bu işletmeler 1925 yılından beri tarımda yeniliklerin uygulatılması ve yaygınlaştırılmasında kullanılıyordu. Atatürk, 1937 yılı Haziran ayında bu çiftlikleri devlet hazinesine bağışladı. 7.1.1938 gün ve 3308 sayılı Yasa ile, Atatürk tarafından bağışlanan bu çiftlikler, Devlet Ziraat İşletmeleri Kurumu’na dönüştürüldü. 1929 dünya krizinin ardından tarım ürünleri fiyatları hızla ve büyük oranda düşünce, Hükümet buğday fiyatlarında mevsimlik dalgalanmaları önlemek amacıyla Ziraat Bankası’na buğday alma görevi yükledi. 3 Temmuz 1932 gün ve 2056 sayılı Hükümetçe Ziraat Bankasına Mübayaa Ettirilecek Buğday Hakkında Kanun ile buğday üreticisinin tüccara karşı korunması amaçlandı. Ziraat Bankası 1932-1933 yıllarında özellikle Orta Anadolu’da alım merkezleri açtı ve buğday alımına gitti. Ancak depo yetersizliği nedeniyle önemli sorunlar yaşandı. Ziraat Bankası’nın olanakları bu görevlerin yerine getirilmesi açısından uygun olmayınca, 24.6.1938 gün ve 3491 sayılı Yasayla Toprak Mahsulleri Ofisi kuruldu.

    İlk başta yalnızca buğday üreticisini desteklemek amacıyla kurulan Toprak Mahsulleri Ofisi, daha sonraki yıllarda arpa, çavdar, yulaf, mısır, patates, pirinç ve çeltik ve ayrıca fasulye, nohut, mercimek ve çeşitli yağlı tohumları da satın aldı. Osmanlı Devleti döneminde topraklarımızda su yapıları son derece sınırlıydı. Sulama çalışmalarının bir bölümünü vakıflar yerine getiriyordu. Konya Ovası’nda bir sulama çalışması vardı. Bazı bölgelerde de suyolları ve bentler yapılmıştı. Cumhuriyet yönetimi, çok sınırlı olanaklarının bir bölümünü sulamaya ayırdı. 1925 yılında Sular Fen Heyeti Müdürlüğü kuruldu. Ancak bu alana ağırlık verilemedi. 1929 yılında büyük bir kuraklık yaşandı ve Sular Umum Müdürlüğü oluşturuldu. Bu Umum Müdürlüğün çalışmaları sayesinde Cumhuriyet Dönemi’nin ilk barajı olan Çubuk 1 Barajı 1936 yılında işletmeye açıldı. 1938 yılında Bursa’da Gölbaşı Barajı, 1941 yılında Niğde’de Gebere Barajı, 1948 yılında Van’da Sihke Barajı, 1949 yılında Eskişehir’de Porsuk 1 barajları inşa edildi. Bu barajların tümünü devlet, devletçilik anlayışı çerçevesinde yaptı ve işletti. 1929 Dünya Buhranı’nın ardından ülkemizde tarım ürünleri fiyatlarında büyük düşüşler oldu ve köylü yoksullaştı. Devlet, bu yoksullaşma sürecinin yol açtığı sorunları aşabilmek amacıyla çeşitli projeler geliştirdi. Bunlardan biri, kooperatifçiliğin teşvik edilmesiydi. 1930’lu ve 1940’lı yıllarda küçük üreticiliği desteklemek amacıyla tarım satış kooperatifleri ve birlikleri oluşturuldu. Bu tarihlerde Türkiye’de köylülüğün kendiliğinden bağımsız üretici örgütlenmeleri gerçekleştirmesi mümkün değildi. Köylülüğün örgütlenmesinde de devletçilik belirleyici bir rol oynadı. Devletçilikle hem köylülüğün örgütlenmesi teşvik edildi ve yönlendirildi, hem de köylüye çeşitli destekler sağlandı.

    Türkiye Cumhuriyet’in ilk yıllarında 1923-1929 dönemi ekonomik politikasına damgasını vuran İzmir İktisat Kongresinin (17 Şubat-4 Mart 1923) oy birliği ile almış olduğu kararlardan biri de 1925 yılında Öşür Vergisinin kaldırılmasıdır. (Öşür (Aşar): Ziraî mahsullerden Müslüman halktan alınan vergi, Bölgelere ve şartlara göre toplam tarımsal üretimin 1/5 ile 1/10’u oranında ayni ve nakdi olmak üzere iki şekilde tahsil edilen vergidir.) Öşür vergisi şüphesizi Devlet açısından önemli bir gelir kaynağı olmasına rağmen, köylünün üzerinde ise ağır bir yüktü. Dolayısı ile alınan bu karar neticesi şüphesiz köylülerin üretim aşamasında önemli bir katkısı olmuştur. İzmir İktisat kongresinde alınan bu önemli kararlar sonrasında, Türk köylüsü toprağını daha çok severek işlemeye başlaması ve elde ettiği ürün fazlalığı ile dışa olan bağımlılığından kurtuldu. İzmir İktisat Kongresinde alınan kararlar neticesinde birinci ve ikinci beş yıllık kalkınma planlarını devreye koyarak hızlı bir yükselişe geçti. Şüphesiz, yeterli olmasa bile Cumhuriyet döneminin ilk yıllarında uygulanan tarımsal politikalar önemli aşamalar kaydetmiştir. Türk köylüsünün hızla eğitilmesi, bilgilendirilmesi için Türkiye’nin coğrafik şartlarına göre zirai çalışmalara hız verilmiştir.

    Şüphesiz Köy Enstitülerinin kırsal kesimlerin üzerine önemli bir katkısı olmuştur. Ne yazık ki ikinci dünya savaşının esintileri ağırlaşınca Devlet yöneticilerinin yeterli öngörüye sahip olamamaları ve kısa temel çıkarlarının ağır basması neticesinde yanlış politikalar izlenerek, yanlış kararlar alınmasına neden oldu. Bu da gelişmekte olan köylünün yeniden durağan hale gelmesine neden oldu. ABD ile yapılan ikili anlaşmalar neticesinde gerek ticari alanda gerek ise eğitim alanında dışa bağımlı hale gelinmiştir. Bu da Türk köylüsünün giderek yoksullaşmasına ve elindeki varlıkları yok pahasına satarak başka alternatiflere yönelmek için göç etmesine sebep olmuştur…

    Yararlanılan Kaynaklar:

    1. Köye Doğru – Prof. Dr. Reşit SÖNMEZ (1990)
    2. Köyün Gücü – Ferit Oğuz BAYIR (1971)
    3. Jeopolitik Dergisi – Yıldırım KOÇ (Ağustos 2007)
    4. İzmir İktisat Kongresi
    5. Köycülüğümüzün Temelleri – Suat HÜSNÜ; Tahsin TOLA; İsmail HAKKI (1935)
    6. Köy Kalkınması – Devlet Planlama Teşkilatı
    7. Köy Ve Kalkınma – Hasan Reşit TANKUT (196)
    8. Halkçılık Ve Köycülük – Nusret KEMÂL (1934)
    9. Köy Davamız Ve Köyün İç Yüzü – Mehmet Nuri ALPAY (1952)
    10. Köy Davası – Vahap OKAY (1962)
    11. Köyün Kitabı – A. Şükrü ALPTEKİN (1938)

    ULUNAY GÖKTÜRK

                Mart 2017

  • ATATÜRK VE CUMHURİYET FİKRİ

    Hepimizin bildiği gibi Kamâl ATATÜRK dünya tarihinde, döneminin liderleri içerisinden, aklıyla ululuğuyla, ileri görüşlülüğüyle, doğa sevgisiyle, çocuk sevgisiyle, kadına olan saygısıyla, çağın ötesine ait fikirleriyle, okuması ve yazması zayıf olan birçok yöneticilerinin olduğu bir dönemde 10.000’e yakın betik (kitap) okuyarak (4.000 rakamı sadece kütüphanede bulunan ve kayıt altına alınanların sayısıdır. Oysa ki öğrencilik hayatından beri okuduğu ve ilerleyen dönemlerde çalışmalar esnasında çeşitli kişiler ve kurumlarda alıp okuduktan sonra iade ettikleri kayıt dışıdır.), birçok projenin fikir babası olarak, 20’nci ve 21’nci yüzyıla geçebilen tek liderdir. Üstelik diğer liderler, kendi halkları tarafından yok edilmenin acısını yaşamışken, o daimi olarak budunun ve dünyanın nabzında canlılığını koruyabilen dünyadaki tek liderdir.

    Günümüz dünyasında gelişmiş ve gelişmekte olan birçok ülkelerin temel politikalarına baktığımızda programlarının içine maddeler halinde gizlenmiş birçok temel fikirlerin varlığını görebiliriz. Şüphesiz bu fikirlerin sahibi Kamâl ATATÜRK’tür. Bu temel fikirleri görebilmek için şüphesiz Kamâl ATATÜRK’ü çok iyi anlamamız gerekiyor. Fakat emperyalist ülkeler, hiçbir zaman Türk Ulusunun yeniden uyanmasını ve başarı anlamında dünyada zirve yapmasını asla ve asla istemedikleri gibi, geçmiş tarihin sayfalarında rafa kaldırdıkları yüz yıllık işgal planlarının da sekteye uğramasını istemezler. Emperyalistlerin planları bizim sandığımız kadar kısa zamana ait değildir. Batılı emperyalistlerin yüz yıllık planları Bizans İmparatorluğuna, Roma İmparatorluğuna dayanmayıp çağlar öncesine kadar uzanır. Yani kısaca ezelden beri Türk Ulusuna karşıdır. Böyle bir durum karşısında bizler, ne yazık ki hiçbir ilkesine ve fikirlerine sahip çıkmamanın derin acısını yaşıyorken, gün geçtikçe Ortadoğu’nun bataklığına saplanmış adeta yok olmak üzereyiz. “Tarih tekerrürden ibarettir” sözü sanki bugünleri tekrar yaşayabileceğimizi anlatmak için söylenmiştir. Oysa ki tarihin geçmişinde sayfalara yazılmış olan derin olayların yeniden ve benzer bir şekilde yaşanması için insanoğlu tarafından benzer hatalarının tekrarlanması demektir. Aynı hatalardan ders çıkarılmayıp kişisel kaygılardan oluşan, kişisel çıkarlarının ön plana çıktığı andır. Türk Ulusu için bilinmesi ve hiçbir zaman unutulmaması gereken, kendine has kültürüyle, diliyle, inancıyla, ekonomisiyle ve kendine özgü eğitimiyle bir bütün oluşudur.

    CUMHURİYETİN ANLAMI

    Cumhuriyet kelimesi Arapça, “cumhur” kelimesinden dilimize yerleşerek bugünkü kullandığımız ve dilimizde düşürmediğimiz Cumhuriyet kelimesi olarak şeklini almıştır. Cumhuriyet, halk, ahali, büyük kalabalık, halkın kendi kendini yönetmesi anlamına gelir. Cumhur, toplu bir hâlde bulunan kavim yahut millet demektir. Cumhur-i devlet veya sadece cumhuriyet iktidarın millet topluluğuna, umuma ait olduğunu öngören devlet şekli demektir.

    Cumhuriyette esas kural seçimdir. Cumhuriyet, en büyüğünden en küçüğüne kadar devlet hizmetlerinin hepsinde veraset usulünü kesin olarak reddeder, bu usul yerine seçim ve tayin usulünü koyar. Yani halkın kendisini yöneteceği bir liderin söz sahibi olmasına karar verir. Böyle bir kararın da sağlıklı bir şekilde verilebilmesi için, yine şüphesiz Cumhuriyet kavramının beraberinde getirdiği yenilikleri içsel anlamda bilmek gerekir. Aksi durumda geçmişte olduğu gibi gelecekte de rejim değişikliği tehlike çanlarını çalarak, diktatör bir sisteme dönüşür. Böyle bir sistemde, ulus kavramı asıl önemini çoktan kaybetmiş olacaktır.

    Cumhuriyet devlet reisliğinde yalnız veraseti değil, kaydı hayat şartını da reddeder. İktidara seçimle gelmiş olsa bile devlet reisinin bütün ömrü boyunca devlet başkanlığı makamında kalması şartı, cumhuriyet rejiminin mantığı ile bağdaşamaz. Cumhuriyet dar ve geniş anlamda kullanılır. Geniş anlamda cumhuriyette, egemenlik topluluğun bütününe, millete aittir. Dar anlamda cumhuriyette ise sadece devlet başkanının doğrudan doğruya veya dolaylı olarak halk tarafından belirli bir süre için seçilmesi anlaşılır. Cumhuriyet bir devlet veya hükûmet şekli olarak da ifade edilebilir. 1921 Anayasamızın 29 Ekim 1923’te yapılan değişikliğinde, “cumhuriyet” bir hükûmet şekli olarak ifade edildiği hâlde, 1924 ve 1961 Anayasalarımızda, “cumhuriyet” bir devlet şekli olarak belirlenmiştir.

    Devlet şekli olarak cumhuriyette egemenlik dar veya geniş bir kitleye aittir ve devlet başkanı da bu kitle içinden seçilir. Egemenliğin sahibi kitle, muayyen bir sınıf ise bu tür cumhuriyetlere, “aristokratik cumhuriyet” veya başka bir deyimle “seçkinler cumhuriyeti” denilir. Kitle, egemenliğe sahip topluluk, halk dediğimiz geniş ve dar kapsamlı bir topluluk ise buna da demokratik cumhuriyet adı verilir.(1) Modern anlamda cumhuriyet demokrasinin en gelişmiş şeklidir. Kamâl ATATÜRK’e göre “Demokrasi prensibinin en asri ve mantıki tatbikini temin eden hükûmet şekli, cumhuriyettir. (2)

    Demokrasi ile cumhuriyetin yakın ilgisi vardır. Her demokratik rejim, cumhuriyet olmamakla beraber, demokrasinin en gelişmiş şekli, en ileri hüviyeti ile görünümü cumhuriyetle sağlanır. Demokrasi, devletin en yüksek organından en aşağı basamaklarına kadar halk iradesinin egemenliğine dayanır. Cumhuriyeti yaşatacak ve ayakta tutacak tek kuvvet ise yurttaşın siyasal olgunluğuna ve ahlaki değerine dayanan kamu yararı düşüncesidir. Bu yönü ile cumhuriyet bir kişi veya zümre yararına değil, kamu yararına dayanan ve kamu yararına göre yönetilen devlet şeklidir.

    KAMÂL ATATÜRK’ÜN USUNDAKİ CUMHURİYET FİKRİ

    Türkiye Cumhuriyeti’nin tarihi, kurucusu Ulu Kağan Kamâl ATATÜRK ile yakından ilgilidir. Ortaya güçle atılan ve gerçekleşen cumhuriyet fikri Kamâl ATATÜRK’te ilk defa nerede ve nasıl ortaya çıkmıştır? Cumhuriyet’in ilanından önce yeni kurulan devletin cumhuriyete yöneleceğini Kamâl ATATÜRK ne zaman kararlaştırmıştır. Yerli ve yabancı yazarlar, Kamâl ATATÜRK’ün Cumhuriyet’in ilanından önce, cumhuriyete nerede ve ne zaman karar verdiği sorunu sık sık dile getirmişlerdir. Souvenirs du Gazi Mustafa Kemal Pasha adlı incelemesinin ön sözünde Jean Deny, “Mustafa Kemal acaba, saltanatın ve arkasından halifeliğin sona erişini ve cumhuriyet rejiminin kurulmasını her vakit düşünmüş müdür?” sorusunu sorar. Aynı soru, Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Ulus’ta yayımladığı bir makalesinin de konusu olmuştur: “Genç Harbiyeli Mustafa Kemal cumhuriyetçiliği kimden öğrenmiştir?”(3) Türk devrim tarihi dersi hocalarından Prof. Dr. Mahmut Esat Bozkurt Kamâl ATATÜRK’ün Cumhuriyet’i emanet ettiği Türk gençliğine, cumhuriyete kadar yol veren millet hâkimiyetçiliğinin gelişmelerinin gençliğe okutulması ve anlatılması gereği ile, Kamâl ATATÜRK’ün yaveri Mazhar Müfit Kansu’dan 31. 03. 1934 tarihli bir mektupla bu gelişmeleri sormaktadır.(4) “Genç Harbiyeli Mustafa Kemal cumhuriyetçiliği kimden öğrenmişti?” sorusuna cevap bulmaya çalışan Yakup Kadri Karaosmanoğlu cumhuriyetin Kamâl ATATÜRK’e özgü orijinalitesi üzerinde durmaktadır. Yakup Kadri Karaosmanoğlu, cumhuriyet fikrinin doğuşunda Kamâl ATATÜRK üzerinde Fransız İnkılabı’nın fikir hareketlerinin etkisi olduğu kanısındadır.(5) Ali Fuat Cebesoy Sınıf Arkadaşım ATATÜRK adlı eserinde Kamâl ATATÜRK’ün 1902 yılında henüz Harp Akademisinin birinci sınıfında bulunduğu sırada, Osman Nazmi Paşa ile Osmanlı Devleti’nin geleceği üzerinde yapmış olduğu bir konuşmayı naklederek Kamâl ATATÜRK’ün batılı anlamda yönetimden bahsettiği, inkılap sözünü dile getirdiğini belirterek dikkati çekmektedir.(6) Ord. Prof. Enver Ziya Karal, Ali Fuat Cebesoy’la yaptığı görüşmede, Kamâl ATATÜRK’ün Osman Nizâmi Paşa ile konuşmada sözü geçen batılı anlamda yönetimle, Kamâl ATATÜRK’ün maksadının yeni bir devlet düzeni olduğunu, ifade etmiştir.(7) Ayrıca Ali Fuat Cebesoy, yine Sınıf Arkadaşım ATATÜRK adlı eserinde, Kamâl ATATÜRK’ün topçu stajı yapmak üzere Şam’a gitmeden önce 1905’te arkadaş çevresinde yaptığı bir toplantıda “Bu dava, yıkılmak üzere bulunan bir imparatorluktan bir Türk Devleti çıkarma davasıdır.” dediğini yazmaktadır.(8)

    Ord. Prof. Enver Ziya Karal, yeni kurulacak devletin cumhuriyet olacağı yolunda Kamâl ATATÜRK’ün düşüncelerine temasla bunu tarihî gelişmeye de uygun olarak açıklamaktadır.

    Kamâl ATATÜRK’ün en beğendiği devlet şekli olarak cumhuriyeti, 1906 yılında bir olay vesilesiyle dile getirdiğini, Münir Hayri Egeli kitabında açıklamaktadır.

    1906 yılında Kamâl ATATÜRK Suriye’de bulunuyordu. Orada onun iki yakın arkadaşı Mazhar Müfit Bey ile Halil Bey’di. Halil Bey Kamâl ATATÜRK’ün cumhuriyet ile ilgili hatırasını şöyle nakletmektedir.

    “Ya culusu hurmayun veya veladeti humayun şenlikleri yapılıyordu. Mustafa Kemal ile beraber donanmayı seyretmeye çıkmıştık. Birden kolumu tuttu:

    ‘Halil’ dedi, bir adam için böyle donanma yapmak budalalık, değil mi? Bu millet kendi kurtuluşu için şenlik yapabilir. Nihayet, kendisine pek büyük hizmetler etmiş olan bir adam için şenlik yapabilir, diyelim. Fakat Hanedanı Ali Osman için de kazara bazıları bu memlekete hizmet etti diye onun nesline neden donanma yapılsın. Padişah dünyaya gelmekle memlekete hayırlar mı geldi? Padişah da kim oluyormuş? Padişahlık da ne demekmiş?

    Halil bu soruya şu cevabı veriyor:

    – Peki memleketi nasıl idare edeceğiz? Sultan Hamit fenadır. Seninle beraberim. Ama o giderse gene bir padişah lazım, diyecek oldum. Buna fena hâlde kızdı.

    – Neden mutlaka padişah fikrine saplanıyorsun Halil, diye bağırdı.

    Cumhuriyet yaparız.”(9)

    1906 yılında cereyan eden bu olaydan iki yıl sonra Meşrutiyet’in ilanını izleyen günlerde buna benzer bir hatıra da Selanik’te cereyan etmiştir. Mustafa Kemal’in İvan Manolef’a Meşrutiyet’ten önce Selanik’te söyledikleri de dikkat çekicidir:

    “Bir gün gelecek, ben hayal zannettiğiniz bütün inkılapları başaracağım. Mensup olduğum millet bana inanacaktır. Saltanat yıkılmalıdır. Din ve devlet birbirinden ayrılmalı, şarktan benliğimiz ayrılarak batı medeniyetine aktarmalıyız. Kadın ve erkek üzerindeki farklar silinerek yeni bir içtimai nizam kurmalıyız. Garp medeniyetine girmemize mani olan yazıyı atarak Latin kökünden bir alfabe seçmeli, kılık kıyafetimize kadar her şeyimizle garplılara uymalıyız.”(10)

    Selanik’te Beyazkule karşısında askerî bir kulüpte verilen bir konferanstan sonra, Mustafa Kemal ve bazı arkadaşları kulüp lokantasında konuşmaya dalmışlardı. Konferansçının genç Mustafa Kemal hakkındaki konuşmaları kendisini çok duygulandırmıştır ve coşturmuştur. Mustafa Kemal;

    “İnkılabı ikmal etmek lazımdır. Biz bunu yapabiliriz. Ben bunu yapacağım… Evet, inkılap yapacağız. Bugüne kadar yapılan inkılap kafi sayılmaz. Fazlasını yapacağız.”

    Daha sonra arkadaşlarına devlet hizmetleri veren genç Erkanıharp Kolağası Mustafa Kemal arkadaşlarının bütün bu işlerin içinde “Sen ne olacaksın?” sorusuna şu cevabı vermiştir: “Ben mi? Ben de bu sözleri o makamlara koyabilen olacağım.”(11) Bu konuşmalar 1937 yılında Çankaya’da Kamâl ATATÜRK’ten naklen Prof. Dr. A. Afet İnan tarafından kaleme alınmıştır. Bu hatıralarda dikkatimizi çeken 1908 tarihinde yapılan meşrutiyet inkılabının genç kolağası Mustafa Kemal’i tatmin etmediği ve inkılabı bizzat kendisinin tamamlayacağını ifade etmesidir. Önemli bir diğer nokta da bu konuşmalarda devlet başkanlığı vazifesini üzerine alacağını belirtmesidir. O günün şartları içinde bu konuşmalardan çıkaracağımız neticeler meşruti idarenin yeterli olmadığını “inkılap yapacağız, daha fazlasını yapacağız”, derken meşruti monarşinin ötesinde ondan daha ileri, cumhuriyetin kastedildiği anlaşılmaktadır.

    Mustafa Kemal’in öğrencilik yıllarında, dünyanın birçok yerinde gelişen yeniliklerle birlikte halk tabanında köklü değişiklikler kaçınılmaz bir şekilde kendini göstermiştir. Bunun asıl sebepleri ise gerek Fransız devriminin getirdiği yenilikler, gerek ise sanayi devriminin getirdiği yeniliklerdir. Bu dönemde sanayi devriminin rüzgarıyla üretim fazlasının sonucu yeni pazar arayışlarının kaçınılmaz sonucunda dünyanın yeniden paylaşılması sancısı baş gösterdi. Bu da dünya savaşının patlamasına neden oldu. Başta Fransız devrimi sonrasında gelişen rönesans hareketleri sonucu feodalite ülkeler gelişen yenilikler karşısında yenik düşmüşlerdir. Başta Osmanlı imparatorluğu olmak üzere, diğer varsıl olmayan ülkeler, gerek askeri alanda gerek, ekonomi alanda tam anlamıyla yok olma noktasına gelmişlerdi. Böyle bir dönemde gelişen fikir akımları karşısında uzak kalamayan, kendi özünü bulmaya çalışan kişiler, zaman içerisinde dünya yönetimlerine yön verecek konumlara ulaşmışlardır. İşte Mustafa Kemal tam da bu dönemde değişen dünya siyasetini yakından takip ederek, her alanda fikir edinerek, Türk Ulusunun kaybolmaya yüz tutmuş özünü kavrayarak, yeniden alevlendirmiştir. Şüphesiz kurtuluş savaşı sürecinde usunda taşıdığı yönetim şeklini ortaya koyamazdı. Bunun için siyasi ve sosyolojik koşullarının oluşması gerekliydi. Verilen kurtuluş mücadelesinin zaferle sonuçlanmasının ardından, siyasi anlamda tam bağımsızlık kazanılması için ulusal antlaşmalar birer birer imza edildi. Bu antlaşmalardan en önemlisi olan Lozan Barış antlaşması 24 Temmuz 1923 günü imza edilerek yeni kurulan Türkiye Devleti’nin bağımsızlığı bütün dünyaca onaylanmış oluyordu. Zira bu antlaşma Kamâl Atatürk’ün ifadesiyle “Türk milleti aleyhine asırlardan beri hazırlanmış ve Sevr Antlaşması’yla tamamlandığı zannedilmiş büyük bir suikastın yıkılışını ifade eden bir vesika” idi.” “Bu sebeple Osmanlı devrine ait tarihte benzeri görülmemiş bir siyasî hezimeti adeta yırtarak çöp kutusuna attılar.”

    13 Ekim 1923’de Ankara, Türkiye Büyük Millet Meclisi kararı ile Türkiye Devleti’nin Hükümet Merkezi oldu. Artık mevcut yönetimin isminin de açıkça ifadesi ve ilânı gerekiyordu. Nihayet 29 Ekim 1923’te TBMM tarafından kabul edilen Anayasa değişikliği ile Cumhuriyet ilân olundu. Bu sonucu takiben Ankara Milletvekili Mustafa Kemal Paşa, oy birliği ile Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk Cumhurbaşkanı seçildi. Cumhuriyetin ilânı ile gerçekleşen bu büyük siyasi devriminin yanı sıra devlet örgütü ve toplum yönetiminin de çağdaş devlet anlayışına uygun olarak düzenlenmesi gerekiyordu. Böyle bir anlayış içinde halifeli Cumhuriyet söz konusu olamazdı. Bu sebeple 3 Mart 1924’te artık hiçbir lüzumu kalmayan, aksine zararlı bir kuruluş halini almış bulunan halifelik de kaldırıldı ve son halifeyle beraber Osmanlı hanedanı yurt dışına çıkarıldı. Artık devletin modern bir şekil alması ve milletin çağdaş uygarlık seviyesine en kısa zamanda erişebilmesi yolunda büyük devrimler birbirini takibe başladı. Bu devre esnasında şapka ve kıyafet devrimleri yapıldı. Halkı uyuşukluğa sevk ederek her türlü hayat enerjisini yok eden tekkeler, zaviyeler, türbeler kapatıldı; Şeriye ve Evkaf Vekâleti kaldırıldı. Lâik devlet prensibi kabul edilerek din ve devlet işleri kesin olarak birbirinden ayrıldı. Hukuk alanında, şeriye mahkemeleri ve Mecelle kaldırılarak Türk Medenî Kanunu’yla beraber birçok yeni kanunlar kabul edildi.

    İlim ve kültür işlerine büyük önem verildi; Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumu kurularak Türk tarihi ve Türk dili üzerinde çalışmalar yapıldı. Medreseler kapatılarak çağdaş kültürü benimseyen Cumhuriyet okulları açıldı. Eğitim ve öğretimde, lâik ve millî bir yol takip edildi. Kamâl Atatürk’ün en büyük eserlerinden biri olan harf inkılâbı meydana geldi; Arap harfleri terk edilerek Lâtin harfleri esasına dayanan Türk alfabesi yapıldı. Üniversite’de de büyük bir reform gerçekleştirilerek ona çağdaş bir görünüm kazandırıldı; bu arada ihtiyaç duyulan çeşitli fakülteler ve kürsüler açıldı. Uluslararası takvim, saat ve rakamlar kabul edildi. Kadın hukukunda reform yapılarak Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı tanındı.

    CUMHURİYET DÖNEMİ EĞİTİM

    Eğitim ve öğretim, insan ve toplum hayatının en önemli aşamalarından biri, toplumun geleceğini şekillendiren en önemli unsur ve modern devletlerin siyasi, iktisadi ve sosyal gelişmesini sağlayacak itici gücüdür. Modern devletler geleceklerini yönlendirmek için eğitim ve öğretim kurumlarını düzenleme, ilkelerini belirleme, kontrol altına alma ve planlama zorunluluğuyla karşı karşıya kalmışlardır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti de bir modern devlet olmanın gereği olarak eğitim ve öğretimi anayasasında da ifade ederek kamu görevi olarak üstlenmiştir. Tanzimat Döneminden itibaren Türk Eğitim Sistemi bir düzenleme, planlama ve hukuki altyapısını oluşturma sürecine girmiştir. Osmanlı Eğitim Sisteminin son dönemlerinde iyice belirginleşen çok başlı, denetimsiz ve plansız eğitim uygulamaları Osmanlı yıkılış sürecinde de etkili olmuştur. Osmanlı eğitimcileri zaman zaman eğitim planlaması yapmaya çalıştılarsa da sistem bu konuda başarılı olmalarına imkan vermemiştir. Osmanlı Eğitim Sisteminin olumsuzlukları özellikle İttihat ve Terakki Döneminde bir düzelme sürecine girdiyse de iç ve dıştaki yoğun siyasi ortam bu süreci engellemiştir. Osmanlı Eğitim Sisteminin olumsuzluklarını devralan Cumhuriyetin yöneticileri ve eğitimcileri geçmişteki tecrübelerin ışığında eğitim ve öğretim kurumlarının mutlaka düzenlenmesi gereğini kavramışlardır. Kamâl Atatürk, İstiklâl Savaşı’nın en kritik günlerinde bir yandan cumhuriyetimizi kurma çalışmalarını sürdürürken, diğer yandan millî eğitim sistemimizin esaslarını belirleme çalışmalarına yönelmiştir. Eğitim alanında başlatılan bu çalışmaların planlanmasında ve millî eğitim sistemimizin geliştirilmesinde Birinci Maarif Kongresi ve Heyet-i İlmiye çalışmalarının büyük katkısı olmuştur. Kamâl ATATÜRK, 1921 yılında Ankara’da toplanan 1. Maarif Kongresi’nin eğitim tarihimiz içinde önemli bir yeri vardır. Bu kongre okul ve öğrenci mevcudunu tespit etmek, bu konuda yapılması gereken çalışmaları belirlemek ve eğitime millî bir yön vermek amacıyla toplanmıştır. Eğitim tarihimizde bir dönemin başlangıcı olarak görülmesi gereken bu kongrede Kamâl Atatürk, eğitim, bilim ve kültür alanındaki düşüncelerini, yapılacak inkılapların esaslarını, öğretmenler için neler düşündüğünü ve onlardan neler beklediğini anlatan tarihî bir konuşma yapmıştır. Eğitimin temel ilkeleri olarak milli, merkeziyetçi ve laik bir eğitimi kabul etmişlerdir. Eğitimin uygulamalarını da Milli Eğitim Bakanlığına bırakmışlardır. Milli Eğitim Bakanlığı cumhuriyetin kuruluşundan itibaren eğitimle ilgili önemli sorunlarla karşılaşmış, bu sorunları çözmek amacıyla kendi kurumu içinde önemli teşkilatlar oluşturmuştur. Bu teşkilatların içinde en önemlilerinden birisi de Milli Eğitimin planlanması, program, müfredat ve periyodik hedeflerin belirlendiği siyasi otoritenin dışında eğitimcilerin katıldığı, fikir ve düşüncelerinin ifade edildiğini Milli Eğitim Bakanlığının danışma organı olan Milli Eğitim Şûrasıdır. 22 Haziran 1933 tarih ve 2287 sayılı kanunla hukuki statüsüne kavuşan ve Milli Eğitim Merkez Teşkilatının daimi bir kurumu haline gelen Milli Eğitim Şûrası eğitim tarihimizde önemli gelişmelere imza atmıştır.

    Cumhuriyetle birlikte, ekonomik hareketlere önem verildi. 1923 yılında Türkiye’de ilk defa olarak, bir iktisat kongresi toplanarak, memleketin ekonomik problemleri görüşüldü. Ziraî faaliyetler genişletildi; ticaret ve millî sanayi geliştirildi. Sağlık işlerine önem verildi. Güçlü bir ordu kuruldu. Yeni Türkiye Devleti’nin temeli olan bütün bu devrimlere “Atatürk Devrimleri” adı verildi.

    Ulunay GÖKTÜRK

    BİR ÖD: 11707

    28 Ekim 2017

    YARARLANILAN KAYNAKLAR:

    1) KOCATÜRK, Utkan; ATATÜRK’ün Fikir ve Düşünceleri, Ankara

    2) TEZER, Şükrü; ATATÜRK’ün Hatıra Defteri, Ankara, 1972.

    3) İNAN, A. Afet; Medeni Bilgiler ve M. Kemal ATATÜRK’ün El Yazıları, Ankara, 1969.

    4) İNAN, A. Afet; ATATÜRK Hakkında Hatıralar ve Belgeler, II. Baskı, Ankara, 1968.

    5) KANSU, Mazhar Müfit; Erzurum’dan Ölümüne Kadar ATATÜRK’le Beraber, c. I, Ankara, 1966.

    6) KARAOSMANOĞLU, Yakup Kadri; Ulus, 13 Haziran 1961.

    7) ARSEL, İlhan; Türk Anayasa Hukukunun Umumi Esasları, Ankara,

    8) BORAK, Sadi; Bilinmeyen Yönleriyle ATATÜRK, İstanbul, 1966.

    9) CEBESOY, Ali Fuat; Sınıf Arkadaşım ATATÜRK,

    DİPNOTLAR:

    1) Ali Fuad Başgil; Esas Teşkilat Hukuku, c. I, Türkiye Siyasi Rejimi ve Anayasa Prensipleri, Fasikül 1, İstanbul, 1960, s. 216-217.

    2) A. Afet İnan; Medeni Bilgiler ve M. Kemal Atatürk’ün El Yazıları, Ankara, 1969, s. 32.

    3) Yakup Kadri Karaosmanoğlu; Ulus, 13 Haziran 1961.

    4) Mazhar Müfit Kansu; Erzurum’dan Ölümüne Kadar Atatürk’le Beraber, c. I, Ankra 1966, s. 73-74.

    5) Karaosmanoğlu; Ulus, 13 Haziran 1961.

    6) Ali Fuat Cebesoy; Sınıf Arkadaşım Atatürk, İstanbul, 1967, s. 108.

    7) Enver Ziya Karal; Atatürk ve Cumhuriyet’in Duyurulması, Türk Dili, S. 278, Kasım 1974, s. 837-883.

    8) Ali fuat Cebesoy; s. 108.

    9) Münir Hayri Egeli; Atatürk’ün Bilinmeyen Hatıraları, İstanbul, 1954, s. 34-35.

    10) Sadi Borak; Bilinmeyen Yönleriyle Atatürk, İstanbul, s. 22.

    11) A. Afet İnan; Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, II. Baskı, Ankara, 1968, s. 75-76.

  • ALEVLERİN İÇİNDE DONMAK

    Derin Bilinç, Kozmik Farkındalık ve Kuantum Bilinç Üzerine Bir İçsel Metin

    “Alevlerin içinde donmak”, ilk bakışta olanaksız bir çelişki gibi görünür. Alev yakar, eritir, dönüştürür; donmak ise katılaşmak, durmak, içe kapanmak, hareketi askıya almak demektir. Fakat insan bilincinin en derin katmanlarında bazı hâller vardır ki, orada zıtlıklar birbirini yok etmez; aksine birbirinin içinde var olur. İnsan bazen en büyük yanışın içinde en derin donmayı yaşar. Bazen dışarıdan bakıldığında hayatın merkezinde, olayların içinde, duyguların ateşinde görünür; fakat iç dünyasında zaman durmuş, ses kesilmiş, hareket donmuştur. İşte bu başlık, insan ruhunun sıradan psikolojik bir hâlini değil, çok daha derin bir bilinç eşiğini ifade eder: yanarken donmak, parçalanırken bütünleşmek, acı içinde uyanmak, ateşin ortasında sessizliğe dönüşmek.

    Alevlerin içinde donmak, insanın yalnızca acı çekmesi değildir. Bu ifade, acının içinden geçen bilincin, artık bildiği eski benliğe dönemeyeceği bir eşikte kalmasıdır. Ateş burada yalnızca dışsal felaket değildir; dönüşümün, arınmanın, yüzleşmenin ve varoluşsal sarsıntının simgesidir. Donmak ise korkunun, suskunluğun, bilinç duraklamasının ve zamanın içsel olarak askıya alınmasının işaretidir. Böylece bu başlık, iki zıt unsurun paradoksal birliğini taşır: Ateş hareketi, donma durağanlığı; ateş çözülmeyi, donma katılaşmayı; ateş dışa taşmayı, donma içe kapanmayı temsil eder. Fakat insan bilinci kimi zaman tam da bu iki kutbun arasında uyanır.

    Ateşin İçindeki Sessizlik

    Ateş çoğu gelenekte dönüşümün sembolüdür. Ateş, ham olanı pişirir, kirli olanı arıtır, karanlıkta görünmeyeni görünür kılar. Ancak ateş yalnızca yok edici değildir; aynı zamanda biçim vericidir. Demir ateşte yumuşar, kil ateşte sertleşir, karanlık ateşle aydınlanır. İnsan ruhu da kimi zaman içsel ateşlerden geçmeden kendi öz biçimini bulamaz.

    Fakat “alevlerin içinde donmak” ifadesindeki ateş, dışarıdan gelen basit bir sınav değildir. Bu ateş, insanın içinde zaten var olan fakat uzun süre bastırılmış, ertelenmiş, unutulmuş veya korkuyla kapatılmış bir enerjinin açığa çıkmasıdır. İnsan bazen kendisini yakan şeyin dış dünya olduğunu zanneder; oysa dış dünya yalnızca içteki yangını görünür kılar. Bir söz, bir ayrılık, bir ihanet, bir ölüm, bir kayıp, bir başarısızlık, bir yalnızlık ya da derin bir fark ediş, içeride çoktan birikmiş olan ateşi uyandırır.

    Ama bu ateşin içinde kişi bazen koşamaz, bağıramaz, ağlayamaz bile. Donar. Çünkü bilinç, karşılaştığı hakikati hemen taşıyamaz. Ruhun bazı gerçekleri sindirmesi zaman alır. İnsan bazen dışarıdan sessiz görünür; fakat içinde evrenler çarpışıyordur. Bazı sessizlikler boşluk değil, aşırı yoğunluktur. Bazı donmalar cansızlık değil, bilinç yüklenmesidir. İnsan, kaldıramayacağı kadar büyük bir içsel hakikatle karşılaşınca önce donar; çünkü benlik, yeni gerçekliğe geçmeden önce eski gerçekliğin yıkılışını izlemek zorundadır.

    Donmak: Ruhun Zamanı Durdurması

    Donmak, yalnızca korku değildir. Derin bilinç açısından donmak, ruhun zamanı yavaşlatmasıdır. İnsan zihni bazı anlarda olayın içinde ilerleyemez; çünkü yaşanan şey yalnızca bir olay değil, benlik yapısında kırılma oluşturan bir eşiktir. O anda zaman doğrusal akmaz. Bir saniye yıllar gibi uzayabilir. Bir bakış, bir cümle, bir sessizlik, bir yokluk, insanın bütün geçmişini ve geleceğini aynı anda içine çekebilir.

    İşte burada donmak, bilinç için bir korunma alanı olur. İnsan ruhu bazen kendisini korumak için hareketi durdurur. Beden oradadır, gözler açıktır, dünya dönmeye devam eder; fakat içsel merkez, sanki derin bir kozmik kışa çekilmiştir. Alevlerin ortasında bir buz çekirdeği oluşur. Bu buz çekirdeği, duygusuzluk değildir. Aksine duygunun aşırı yoğunlaşmış hâlidir. Nasıl ki su aşırı soğukta buza dönüşürse, duygu da bazen aşırı yoğunlukta hareketsizliğe dönüşür.

    Bu nedenle “alevlerin içinde donmak”, duygusuzluk değil, duygunun taşıyamayacağı kadar büyümesidir. İnsan bazen acı çektiği için değil, acıyı aşırı derinden duyduğu için donar. Ağlayamaz; çünkü gözyaşı bile küçük kalır. Konuşamaz; çünkü kelimeler yaşananın büyüklüğüne yetişemez. Hareket edemez; çünkü ruh, eski yönünü kaybetmiştir. Bu donma hâli, eski benliğin çözülmesi ile yeni benliğin henüz doğmamış olması arasındaki ara bölgedir.

    Kozmik Bilinç Açısından Alev ve Buz

    Kozmik bilinç açısından bakıldığında evren yalnızca dışımızda genişleyen fiziksel bir alan değildir; insanın içinde de yankılanan bir varoluş düzenidir. Yıldızlar doğar, yanar, çöker, patlar ve yeniden elementlere dönüşür. Bir yıldızın ölümü başka varlık biçimlerinin doğumuna zemin hazırlar. Bu nedenle kozmik ölçekte ateş, yok oluş kadar yaratılışın da temelidir.

    İnsan bilinci de kendi küçük evreninde yıldızsal süreçler yaşar. Bazı dönemlerde içimizde bir yıldız yanar. Eski düşünceler, eski bağlılıklar, eski korkular, eski kimlikler bu ateşin içinde çözülür. Fakat bu çözülme anında insan kendisini özgür değil, donmuş hissedebilir. Çünkü dönüşüm, romantik bir yükseliş değil, çoğu zaman kimlik kaybı gibi yaşanır. İnsan eski benliğinden ayrılırken, yeni benliğine henüz ulaşmamıştır. Bu ara bölgede ne eski dünya vardır ne de yeni dünya. Sadece yanan bir boşluk ve donmuş bir bilinç vardır.

    Kozmik bilinç burada şunu fısıldar: Hiçbir yıldız yanmadan element doğurmaz. Hiçbir bilinç sarsılmadan genişlemez. Hiçbir ruh, kendi karanlığını görmeden kendi ışığını taşıyamaz. Alevlerin içinde donmak, varoluşun bu kozmik yasasının insan içindeki yankısıdır.

    İnsan evrenin dışında değildir. Bedendeki atomlar yıldızların eski ateşinden gelir. Kanımızdaki demir, kemiklerimizdeki kalsiyum, nefesimizdeki oksijen, uzak kozmik süreçlerin mirasıdır. Bu nedenle insanın içsel yanışı da kozmik bir sembol taşır. İnsan acı çektiğinde yalnızca psikolojik bir olay yaşamaz; varlığın en eski dönüşüm yasası onun içinde yeniden sahnelenir. Ateş ve buz, yıldız ve boşluk, doğum ve ölüm, hareket ve sessizlik insanın ruhunda karşı karşıya gelir.

    Kuantum Bilinç Metaforu: Aynı Anda Yanmak ve Donmak

    Kuantum bilinç ifadesini burada bilimsel bir iddia olarak değil, insan bilincinin paradoksal hâllerini anlamak için güçlü bir metafor olarak kullanmak gerekir. Kuantum düzeyde gerçeklik, gündelik sezgilerimizin alıştığı katı ayrımlara her zaman uymaz. Bir parçacık, ölçümden önce olasılıklar alanında düşünülebilir; varlık, tek bir kesin duruma indirgenmeden önce potansiyel hâller içinde bulunur. İnsan bilinci de bazı eşiklerde buna benzer bir deneyim yaşar: Ne tamamen geçmiştedir ne tamamen gelecekte; ne tamamen yanmıştır ne tamamen donmuştur; ne tamamen bitmiştir ne tamamen başlamıştır.

    “Alevlerin içinde donmak” böyle bir bilinç süperpozisyonudur. Kişi aynı anda hem yıkılmakta hem korunmakta, hem yanmakta hem katılaşmakta, hem çözülmekte hem biçim almaktadır. Bu, ruhun tek bir duyguya indirgenemeyecek kadar karmaşık bir hâlidir. İnsan bazen hem sever hem çekilir; hem umut eder hem vazgeçer; hem bilir hem inkâr eder; hem ölür hem doğar. Bu ikili hâller, sıradan mantığın çelişki dediği yerde, derin bilincin geçiş alanını oluşturur.

    Kuantum metaforuyla söylersek, insan bazı zamanlarda kendi varoluşunun “ölçülmemiş” hâlinde durur. Henüz hangi gerçekliğe çökeceği belli değildir. Eski benlik mi devam edecektir? Yeni bilinç mi doğacaktır? Korku mu galip gelecektir? Cesaret mi? Bağlılık mı? Özgürlük mü? Kişi bu aralıkta donmuş gibi görünür; fakat aslında içinde olasılıkların büyük sessizliği çalışıyordur.

    Bu nedenle donma her zaman durma değildir. Bazen donma, olasılıkların korunmasıdır. Hemen tepki vermemek, hemen yıkılmamak, hemen karar vermemek, ruhun yeni gerçekliği seçmeden önce bütün olasılıkları içinde tutmasıdır. İnsan bazen ancak donarak yanmaktan kurtulur; bazen de ancak yanarak donmuş yerlerini çözer.

    İçsel Simya: Ateşte Buz, Buzda Ateş

    Kadim simgesel düşüncede dönüşüm çoğu zaman karşıtların birleşmesiyle anlatılır. Ateş ve su, gök ve yer, karanlık ve ışık, ölüm ve doğum, eril ve dişil, hareket ve sükûnet… İnsan bilincinin olgunlaşması da çoğu zaman bu karşıtların savaşından değil, daha yüksek bir birlikte tutulmasından doğar.

    “Alevlerin içinde donmak” bu açıdan bir içsel simya ifadesidir. Alev, çözülmesi gereken katılıkları yakar; buz ise dağılmayı engeller. Ateş olmasaydı insan eski kabuğunda kalırdı. Buz olmasaydı insan tümüyle dağılırdı. Ateş dönüşüm gücüdür; buz koruyucu merkezdir. Ateş dış kabuğu kırar; buz iç çekirdeği saklar. Ateş egoyu yakar; buz özün hemen savrulmasını engeller.

    Bu nedenle bu başlık, yalnızca acı ve çelişki değil, yüksek bir denge imgesidir. İnsan ruhu bazen kendi içinde hem ateşe hem buza ihtiyaç duyar. Sadece ateş olursa kişi tükenir. Sadece buz olursa kişi katılaşır. Ama ateş ve buz aynı anda var olduğunda, derin dönüşüm başlar. Çünkü ateş, değişmesi gerekeni çözer; buz, korunması gerekeni saklar.

    Bir insanın içsel olgunluğu, yalnızca yanabilmesinde değildir; yanarken merkezini kaybetmemesindedir. Yalnızca dayanmasında da değildir; dayanırken taşlaşmamasındadır. Alevlerin içinde donmak, bu yüzden acı verici ama kutsal bir eşiktir: İnsan orada kendi özünün hangi kısmının yanacağını, hangi kısmının korunacağını öğrenir.

    Bilincin Karanlık Gecesi

    Her derin bilinç yolculuğunda bir karanlık eşik vardır. Bu eşik, insanın kendisini bildiği biçimiyle kaybettiği andır. Artık eski cevaplar cevap değildir. Eski inançlar teselli vermez. Eski alışkanlıklar taşıyamaz. Eski kimlik dar gelir. İnsan bir süre hiçbir yere ait hissedemez. Bu durum dışarıdan depresif bir donukluk gibi görünebilir; fakat derin bilinç açısından bu, ruhun yeniden yapılanma sürecidir.

    Alevlerin içinde donmak, bu karanlık eşiğin dilidir. İnsan yanar; çünkü eski benlik çözülmektedir. Donar; çünkü yeni benlik henüz biçim almamıştır. Bu ara dönem, en zor dönemdir. Çünkü insan bir yıkımın içinde doğumu göremez. Fakat doğum çoğu zaman yıkımın içinden gelir. Tohum toprağın altında karanlığa gömülmeden filizlenmez. Kış olmadan baharın anlamı açılmaz. Gecenin koyuluğu olmadan şafağın değeri bilinmez.

    Bu karanlık bilinç gecesinde insan kendi derin sorularıyla baş başa kalır:

    Ben kimdim?

    Kime dönüşüyorum?

    Neyi kaybettim?

    Neyi korumalıyım?

    Neyi artık geride bırakmalıyım?

    Beni yakan şey gerçekten düşmanım mı, yoksa dönüşümümün ateşi mi?

    Beni donduran şey korku mu, yoksa ruhumun kendisini yeniden kurma sessizliği mi?

    Bu soruların cevabı hemen gelmez. Çünkü bazı cevaplar düşünceyle değil, dönüşümle anlaşılır. İnsan bazen cevabı bilmez; cevaba dönüşür.

    Ruhun Donmuş Merkezi

    Alevlerin içinde donan insanın içinde çoğu zaman bir “donmuş merkez” vardır. Bu merkez, kırılmış bir anının, söylenmemiş bir sözün, bastırılmış bir korkunun, tamamlanmamış bir yasın veya unutulmuş bir hakikatin etrafında oluşur. İnsan dışarıda yaşamaya devam eder; fakat içte bir bölüm zamanın dışında kalmıştır. O bölüm hâlâ o eski anda, o eski ateşin ortasında, o eski sarsıntının içinde donmuştur.

    Derin bilinç çalışması, bu donmuş merkeze ulaşmakla başlar. Fakat bu merkeze zorla girilmez. Çünkü ruhun donmuş alanları savunmasızdır. Oraya şefkatle, sabırla, farkındalıkla yaklaşmak gerekir. İnsan kendi içinde donmuş olanı suçlamamalıdır. Donmuş bölge, zayıflık değil; bir zamanlar dayanmak için geliştirilmiş kutsal bir korunma biçimidir.

    Fakat korunma zamanla hapishaneye dönüşebilir. Bir zamanlar bizi dağılmaktan koruyan buz, yıllar sonra içsel akışı engelleyebilir. Bu nedenle dönüşüm, buzun düşman ilan edilmesi değildir; ona neden oluştuğunu sormaktır. Bilinç, kendi donmuş alanına şöyle yaklaşmalıdır:

    “Sen beni ne zaman korudun?”

    “Hangi ateşten sakladın?”

    “Artık çözülmeye hazır mısın?”

    “Senin içindeki saklı ışık nedir?”

    İşte bu sorularla buz çatlamaya başlar. Fakat çatlayan buzun altından yalnızca acı çıkmaz; yaşam suyu da çıkar. İnsan en donmuş yerinde bile saklı bir akış taşıdığını fark eder.

    Alevlerin Öğrettiği Şey

    Ateşin öğrettiği ilk şey, hiçbir biçimin sonsuza dek kalıcı olmadığıdır. İnsan kendisini sabit bir kimlik sanır: Ben buyum, hayatım bu, yolum bu, sınırlarım bu, sevdiklerim bu, inançlarım bu… Fakat ateş geldiğinde bütün bu katı formlar çözülmeye başlar. İnsan önce bunu felaket zanneder. Çünkü ego, süreklilik ister. Ego, bildiği acıyı bile bilinmeyen özgürlüğe tercih edebilir.

    Oysa bilinç genişlemek istiyorsa, eski biçimlerin yanmasına izin vermelidir. Bu yanış kolay değildir; çünkü insan çoğu zaman kendisini yakan şeyle özdeşleşmiştir. Kendi korkusunu kimliği, kendi yarasını kaderi, kendi sınırını güvenliği sanmıştır. Ateş geldiğinde, insan yalnızca dışsal bir şeyi kaybetmez; kendisi sandığı bazı kabukları da kaybeder.

    Alevler şunu öğretir: Sen yanan şey değilsin. Sen yanışa tanıklık eden bilinçsin. Bu fark ediş, kozmik bilincin başlangıcıdır. Çünkü insan kendisini yalnızca bedeniyle, hikâyesiyle, acısıyla, geçmişiyle özdeşleştirmeyi bıraktığında daha geniş bir alana açılır. O zaman acı yine vardır; fakat acı artık bütün varlığı kaplamaz. Yanış vardır; fakat yanışın içinde tanıklık da vardır. Donma vardır; fakat donmanın içinde farkındalık da vardır.

    Kuantum Potansiyel: Donmuş Ateşin İçindeki Gelecek

    Bir tohum kışın donmuş toprak altında ölü gibi görünür. Fakat o tohum, yokluk değil potansiyeldir. Dışarıdan bakıldığında hiçbir şey olmuyordur; içeride ise gelecek sessizce korunuyordur. “Alevlerin içinde donmak” da böyle bir potansiyel hâlidir. Kişi kendisini bitmiş, tükenmiş, durmuş sanabilir; fakat belki de bilinç, henüz görünmeyen bir geleceği koruyordur.

    Kuantum metaforuyla söylersek, donmuş bilinç alanı bir “potansiyel alan”dır. Henüz gerçekleşmemiş olanın, henüz söylenmemiş olanın, henüz doğmamış olanın alanı. İnsan bazen hareketsiz kaldığında aslında kaderinin en yoğun olasılıklarını içinde taşır. Dışarıdan durgun görünen bu hâl, içsel olarak büyük bir yeniden düzenlenme olabilir.

    Bu yüzden her durgunluğu ölüm sanmamak gerekir. Her sessizliği boşluk sanmamak gerekir. Her donmayı bitiş sanmamak gerekir. Bazen ruh, büyük bir sıçrama öncesinde donar. Tıpkı ok gerilmeden önce yayda durduğu gibi, bilinç de yeni bir yöne fırlamadan önce gerilim içinde sabitlenir.

    Alevlerin içinde donmak, belki de insanın kendi geleceğiyle ilk kez temas ettiği andır. Fakat o gelecek henüz biçim almamıştır. Bu yüzden korkutucudur. Bilinen geçmiş yanarken, bilinmeyen gelecek buz gibi sessizdir. İnsan bu ikisinin arasında durur: arkada yanan eski dünya, önde donmuş olasılık ufku.

    Bilincin Tanıklık Makamı

    Derin ruhsal farkındalıkta en önemli dönüşümlerden biri, yaşananla özdeşleşmekten yaşanana tanıklık etmeye geçmektir. İnsan “Ben yanıyorum” dediğinde acının içindedir. “İçimde bir yanış var” dediğinde tanıklık başlamıştır. İnsan “Ben donmuşum” dediğinde kendisini donmayla özdeşleştirir. “İçimde donmuş bir alan var” dediğinde bilinç o alanı gözlemlemeye başlar.

    Bu küçük dil farkı, büyük bir bilinç farkıdır. Çünkü tanıklık, insanı yaşanan hâlin içine gömülmekten kurtarır. Alev yine vardır, buz yine vardır; fakat insan artık yalnızca alev veya buz değildir. Onları görebilen daha geniş bir bilinç alanı vardır.

    Bu tanıklık alanı, kozmik bilincin insan içindeki kapısıdır. Çünkü insan kendi acısını gözlemleyebildiğinde, acı evrensel bir dile dönüşür. Kendi yanışını gördüğünde, yıldızların yanışıyla, toprağın dönüşümüyle, mevsimlerin ölümü ve dirilişiyle, bütün varoluşun döngüsüyle bağ kurar. Kendi donmasını gördüğünde, kışın sessizliğini, uzayın soğuk genişliğini, yıldızlar arasındaki karanlık mesafeleri de anlamaya başlar.

    İnsan artık yalnızca “benim acım” demez. Şunu fark eder: Varlık dönüşürken yanar; varlık dönüşmeden önce donar. Bu yasa yalnızca bana ait değildir. Bu, varoluşun derin ritmidir.

    Alevlerin İçinde Donan Kişinin Öğrendiği Bilgelik

    Alevlerin içinde donmuş kişi, eğer bu deneyimin içinden bilinçle geçerse, sıradan bir dayanıklılıktan daha fazlasını kazanır. O kişi artık yüzeysel tesellilerle yetinmez. Hayatın yalnızca parlak yüzüne inanmaz. İnsanların gülüşlerinin arkasındaki kırıkları, sessizliklerinin içindeki fırtınaları, sertliklerinin ardındaki korkuları daha iyi duyar.

    Bu kişi ateşi gördüğü için kibri azalır. Donmayı bildiği için sabrı artar. Yanmanın ne demek olduğunu bildiği için başkasının acısını küçümsemez. Donmanın ne demek olduğunu bildiği için susan insanları hemen yargılamaz. Çünkü bilir: Bazı insanlar konuşmadığı için boş değildir; taşıdıkları şey kelimelerden büyüktür.

    Bu bilgelik, kitap bilgisi değildir. Bu, varoluşun insanın içinden geçerek öğrettiği bilgidir. Alevlerin içinde donmuş kişi, eğer kalbini kapatmazsa, derin bir şefkate ulaşabilir. Çünkü kendi içindeki ateşi ve buzu tanıyan kişi, başkasının içindeki ateşi ve buzu da sezebilir.

    Başlığın Derin Anlamı

    “Alevlerin içinde donmak” şu anlamlara açılabilir:

    Birincisi, paradoksal bilinç hâlidir. İnsan aynı anda iki zıt duyguyu taşıyabilir. Hem yanabilir hem donabilir. Hem sevebilir hem kaçabilir. Hem umut edebilir hem korkabilir.

    İkincisi, dönüşüm eşiğidir. Eski benlik yanarken yeni benlik henüz doğmamıştır. Bu ara hâl donma gibi yaşanır.

    Üçüncüsü, ruhun korunma biçimidir. Bilinç, aşırı yoğun deneyim karşısında kendisini dondurarak korur.

    Dördüncüsü, kozmik dönüşüm yasasıdır. Yıldızlar gibi insan da yanarak dönüşür; kış gibi insan da donarak saklar.

    Beşincisi, kuantum potansiyel metaforudur. Donmuş hâl, bitiş değil, henüz gerçekleşmemiş olasılıkların sessiz alanı olabilir.

    Altıncısı, tanıklık bilincine çağrıdır. İnsan alev ve buz olmadığını; bunları gözlemleyebilen daha geniş bir bilinç olduğunu fark eder.

    Son Söz: Ateşin Ortasındaki Buz Çekirdeği

    İnsan bazen hayatın tam ortasında yanar. Kimse görmez. Bazen gözleri açıktır, yüzü sakindir, sesi normaldir; fakat içinde eski bir dünya kül olmaktadır. Bazen de o yangının tam merkezinde, tuhaf bir sessizlik vardır. İşte o sessizlik, donmuş bilinçtir. O donma, zayıflık değildir. O, ruhun kendisini korumak için zamanı durdurmasıdır.

    Fakat hiçbir buz sonsuza dek kalmak için oluşmaz. Buzun içinde su vardır. Suyun içinde akış vardır. Akışın içinde hayat vardır. Alevin içinde kül vardır; külün içinde tohum vardır. İnsan yanarken donabilir; fakat donmuş olan da bir gün çözülür. Çözüldüğünde, kişi eski hâline dönmez. Çünkü ateşten geçen hiçbir şey eski formuna dönmez; yalnızca daha derin, daha yalın, daha hakiki bir biçime dönüşür.

    Bu yüzden “alevlerin içinde donmak” bir felaket başlığı değildir yalnızca. Bu, insanın en derin dönüşüm anlarından birinin adıdır. O an, varlık kendisini hem yakar hem saklar. Hem çözer hem korur. Hem bitirir hem başlatır. İnsan orada öğrenir ki, bilinç yalnızca ışıkta büyümez; bazen ateşin ortasındaki buzda, bazen donmuş sessizliğin içindeki gizli kıvılcımda büyür.

    Ve belki de en derin hakikat şudur:

    İnsan, alevlerin içinde donduğu an yok olmaz.

    O an, kendi özünün henüz yanmamış, henüz çözülmemiş, henüz doğmamış merkezine yaklaşır.

    Ateş dış kabuğu yakar.

    Buz iç çekirdeği korur.

    Ve bilinç, bu ikisinin arasında kendi kozmik adını hatırlamaya başlar.

    “ALEVLERİN İÇİNDE DONMAK” eserimin kısa bir tanıtımıdır.

    Ulunay GÖKTÜRK

  • BİLGELİK YOLUNDA YOLCU OLMAK

    “BİLGELİK YOLUNDA YOLCU OLMAK” sözünde sıralanmış olan sözcüklerin bilgi okyanusu içerisinde kendi öz bilincinde bile derin anlamları yüzümüze çarpmaktadır. Bunun bilincine ulaşmak, yine evren yasaları içerisinde yer alan bilgilerin özümsenmesiyle mümkündür. “BİLGELİK”, “YOL”, “YOLCU” ve “OLMAK” başlı başına birer anahtar kavramlardır özünde.

    “BİLGELİK”, kişinin kendini bilmesi ve anlaması ile baş gösterir. Kişioğulları Tengri [Tanrı] beldesinde [katmanında] yaratılmış bir tinin [ruhun], dünya eğitim okulunda, diğer bilinen bir ifadeyle OLGUNLAŞMA/YOĞUNLAŞMA [TEKÂMÜL] sürecinde bilgi enerjisiyle beslenmek ve yetkinleşmektir. Yaratılış bilinci gereği, evrende yasalarla birlikte varlık göstermiş bilgiler, bu konuda öncülük eden kişiler tarafından hatırlanmaları sağlanır. Bu çoğunlukla yazarlar tarafından gerçekleştirilir. Bir yazar, kendini bilmek, bulmak ve idrak edebilmek yolculuğunun paylaşımı ile bir tek kişide bile düşünmeye, okumaya, araştırmaya, yaşamı sorgulamaya, hayata farklı bir pencereden bakmaya ve basit yaşam ezberlerini bozmak için kıvılcım olmalıdır. Kişilere faydalı olabilecek küçük bir kıvılcım çaktırabilirse ve yaşamlarının kıymetini bilmeleri, yaratmaları ve zamanlarını iyi kullanarak hiçbir dogmaya kapılmadan özünü serbest bir şekilde özgürce bırakabilmeli ve kendilerini gerçekleştirebilmeleri için bir tek kişiye olumlu anlamda bir sözcük dahi katkısı olur ise dünyanın en mutlu insanı olur. 1905 yılında Şam’da göreve başlayan Ulu Bilgemiz Atatürk’ün, o gün söylediği “bugünün adamı mı olmak istersin yoksa geleceğin adamı mı olmak istersin” sözü bilge bir yazar için paha biçilmez bir değerdir.

    “Bilemezlik ya da bilinmezlik bilmenin yolunu açar, bilmekse deneyimler eşliğinde öğrenmek demektir.” Bu bilginin ışığıyla oluşan evrimleşme, tekâmül yolu veya merdiveni çok geniş ve aynı zamanda uzun bir yoldur. Sizlere düşen görevler ve deneyimler eşliğinde kalan yolun neresinden yürümek isteyeceğinizdir. OLGUNLAŞMA/YOĞUNLAŞMA yani Tekâmül yolculuğunda, Birbirinin arkasında değil “BİR”lik bilinci içinde yürünür. Adımlar kesinlikle izlenmez. Lider kültleri gibi ayak izleri takip edilmez. Çünkü, her bir kişinin kendi başına atmış olduğu adımlar kişinin kendi öz deneyimleriyle özdeştir. Her bir bireyin yolculuğu kesinlikle aynı değildir. Bu yol, kendini bilme, bulma, idrak etme ve gerçekleştirme yoludur. Sevgi ve bilginin yoludur. Bu yol, gelişim, değişim ve yaratım yoludur. Kişinin ondan hiç ayrılmayacağını varsaydığı ruhun bilincini yüceltme yoludur. İnsanlığa zamanın kıymetini bilmesi ve onu doğru kullanması için bir uyarıdır. Kendi yolunun yaşaması, deneyimlemesi ve edinmiş olduğu öğretileri paylaşmasıdır. Kimsenin kimseyi takip ve taklit etmediği ancak “BİR”lik bilinciyle beraber omuz omuza el ele, destek vererek, yürüdüğü bir yoldur. Bu başlı başına evrensel bilinç eşliğinde “BİR”lik bilincine katkıda bulunmaktır. Güç yetmeyince, zamanın dolunca bilgelik yolunda kalem tutan eller güçsüzleşince o kaldığın yerden başka birinin aydınlığa doğru, hakikate doğru ilerlemeye devam etmesidir. Bu yolda iki olgu çok önemlidir… “Sevgi ve Bilgi”.

    Şimdiye kadar, Ruh tekamülü sandığımız bütün yaşanmışlıkların ve deneyimlerin, bilinç tekâmülü olduğunu öğrendiğimde düşmanını sevmenin kendini sevmek olduğunu fark edebilmiştim. Sahip olduğumuz tek kusursuz varlığımız aslında ruhumuzdur; özümüzdür, yani Tanrı’nın özünden bir parçayız.

    Şüphesiz dünyada var olan kişioğlunun, kendi içinde taşıdığı ve adına tin (ruh) dediği, Can dediği, varlık dediği enerjinin bir gün “sonsuz ışığa”; “sonsuz enerjiye” yani sizlerin anlayacağı TENGRİ’nin özüne açılan, kendi içinde barındırdığı özel gizli kapısı vardır. Klasik fizik yasalarıyla belirli şartlar altında oluşturulmuş formüllerle insanın tinsel formunu açıklamak pek mümkün değildir. Elbette ki henüz tam anlaşılamayan Kuantum kuramı ile insanın tinsel (ruhsal) boyutu daha açıklanabilir ve anlaşılır bir düzeye ulaşmaktadır. Şüphesiz sonsuz enerjiye açılan bu gizli kapıyı açma çabasını göstermediğimiz sürece, maddesel boyutta yer alan kendi varlığımızı, kendi kendimize yaratmış olduğumuz karanlığa hapis etmiş oluruz. Eğer ki, sonsuz enerji olarak tanımladığımız, içimizdeki Tanrısal kutsallığımızın gerçekliğini ve kanıtını istiyorsak, içimizi, sezgilerimizi dinleyip ve algılamamız gerekir. Sezgilerimiz her zaman asıl gerçeği bizlere sapma yapmadan söyler. Bireysel ve toplumsal gelişim yolunda yolculuk yapan bütün kişiler farkında olarak ve farkında olmadan bu yolculuğu deneyimlerler. Tekâmül yolculuğunda kendimizle baş başa kaldığımız bu gerçek AN’da, tinimizin (ruhumuzun) bizlere söyleyeceği ve hissettireceği tarifsiz duyguların yoğunluğunu dikkatle ve özenle dinlememiz gerekir. Bunu yaparken elbette ki bilginin özünde yatan yoğun enerjiden de payımıza düşeni mutlak ölçüde almamız şarttır. Bu da yeterli ölçüde okumakla, öğrenmekle ve algılamakla mümkündür. Öğrenme gerçekleştiğinde işte o zaman adım adım karanlığa mâhkum etmiş olduğumuz öz varlığımızı aydınlığa kavuşturmaya başlamış oluruz. Ve bunun getirmiş olduğu enerjinin gücünün de farkına varmış olacağız. Farkına vardığımız her katmanda bilincimiz yükselecek ve karanlık insanlar tarafından yaratılmış dogmatik bilgilerin boyunduruğundan kurtularak gerçek özgürlüğe ve gerçek Tanrısal varlığa kavuşmuş olacağız.

    Bu ruhun içerisinde var olan Tanrının bir parçası olan, kendi özümüzü yakalayabilmekti. Ve bunun bilincine varabilmek demek, bütün güzelliklerin içerisinde çirkinliği, bütün çirkinliklerin içerisinde yer alan güzellikleri acımasızca görebilmekti. Kişi ancak bu bilinç düzeyine ulaşınca gerçek sevgi enerjisi ile kendini sağaltabilir. Ve bu yolculukta varlık göstermek, ilerlemek ve olgunlaşmaktır. ÖZ’ünde “BİR” olmaktır.

    Böyle bir yolculukta, kişioğulları kendini bulma ve anlama yolunda, doğa kanunlarında ötekileştirmek beyhude bir çaba olmaktan ziyade hakka girmektir özünde. Yani kişilerin Tengri [Tanrı] beldesinde yapmış olduğu anlaşmalar neticesinde almış olduğu görevleri, bilinçsizce ret etmek ve ötekileştirmek, en başta yaratımın planına karşı gelmektir özünde. Bu düşünce bilincini hayatın her noktasında ve her alanında geliştirerek düşünebilse insanlar, içinde var oldukları yaşam planında, yaşamış olduğu deneyimler ve ilişkiler çok daha kolay akıp gidecektir. Ve bu akışkan enerji karşısında hiçbir kişi bundan rahatsızlık duymayacaktır ve zorluk çekmeyecektir. Bu aslında başlı başına yaratımın bilincine erişmek ve bu enerji akışında derin bir aşkın enerjisini buluyor olmaktır. Bu enerji katmanında eril ve dişil enerjilerin gerek ayrı ayrı frekanslarıyla gerek ise iç içe geçmiş frekanslarıyla karmaşık bir yoğunluğun vücut bulmuş durumudur.

    Maddesel boyuta indirgenmiş enerjimiz, şuurumuz, genel olarak bu boyutta maddelere sıkı sıkıya bağlıdır. Ve bu bedensel formdan çıkana kadar yani ölüm dediğimiz boyut değişikliğine devam edecektir. Her bir yaşamında kişioğlunun seçimleri sonucunda almış olduğu görevleri an be an zaman akışında deneyimlemesi evrensel bir yasadır. Çünkü söz konusu seçmiş olduğu görevlerin her birinden milyarlarca sayıda duygu çeşidini deneyimleyerek öğrenmiş olacaktır. Bu süreç çoğunlukla farkında olmadan yaşanılarak geçen bir döngüdür. Bu olguların daha açık bir düşünceyle anlaşılması ve görülmesi ancak farkındalık bilinciyle mümkündür. Bunun için bağımlılıklarımızdan adım adım kurtularak yoğun enerjimizin serbest kalması gerekiyor. Fakat an itibariyle içinde bulunduğumuz katmanda, bilincin uyandırılması gereklidir.  İşte tam da bu noktada, nesnelere tutunmuş algımızın uyanması gerekli olan deneyimlerimizden saklı kalan öğretilerin neler olduğunu fark etmemiz gerekir. Bu da gerçek anlamda okumakla, bakmakla ve görmekle mümkündür. Her kişioğlunun bedene sıkışmış enerjisi ikili sistem ile çalışır. İyi-kötü; güzel-çirkin; pozitif-negatif; ve eril-dişil olarak en çok bilinenlerden sadece bir kaçıdır. Ve hepsi de eşzamanlı olarak ikili dualite mantığıyla işlerliğine devam eder. Bizlerin farkına varması gereken yüksek şuurumuzun patlaması için piminin çekilmesi gerekir. İşte, bilincimizin bu noktadan sonraki deneyimlerinin sonucunda almış olduğu hazzın tarifi pek te mümkün olmayacaktır.

    Şunu çok iyi biliyorum ki, birçok arkadaşımız, maddesel boyuta sıkışmış olan yaşamlarının devamını gerçekleştirmek için, her bir nesnelere bağlanmış binlerce kablonun, teker teker koparılması oldukça güçtür. İşte tarifini yapmış olduğum bu olay, yani sözünü ettiğim kablolar, aslında bizlerin birer güçlü bağımlılıklarıdır. Güçlü algılarımızın nesnelere tutunmuş halleri aslında bizlerin bir sonraki adıma geçmemizi ve sağlıklı gelişimlerimizi durduran güçlü yapılardır. Şüphesiz bunu başarmak bu boyutta oldukça zordur. Nedeni ise “gelişimimizi sağlıklı bir şekilde tamamlayabilmek için ihtiyaç duyduğumuz temel maddelerden çok çok daha fazlasını elimizde tutmuş olmamızdır.” Bu acı gerçeği algıladığımız an uyanması gereken bilinç, yola çıkmak için ilk adımını atmaya hazırdır demektir. Bundan sonrası kişioğlunun yoğunluğuna bağlıdır. 

    Eril ve dişil enerji formuna sahip kişilerin, bütünüyle anın güzelliklerini yaşayıp görebiliyor olabilmek ve bunun enerjisini hissediyor olabilmek, yaratım bilinciyle akışta olabilmekle mümkündür. Bu noktada akışta olabiliyorsak, Tanrısal bilince güven duyuyoruz demektir. Burada akışta olmak, hiçbir şey yapmamak olarak anlaşılmamalıdır. Durup yaşamın akışı içerisindeki bilgileri ve bu bilgilerin ne anlama geldiğini okuyabilmektir. Akışta geçen her anını hayatın ve önündeki yolunu fark ederek orada zorlamadan, en iyisi için çalışıp, çabalamaktır kastedilen. Olmayandaki iyiliği de göreceğini bilerek isyan etmemek, olgunlaşmasına izin vermek ve oldurmaya çalışmamaktır çoğu zaman.

    Maddesel boyutta görev almış ruhsal enerjiler, sade olduğu gibi aynı zamanda karmaşık bir yapılara sahiptir. Sade derken en belirgin özellikleri, birinin eril diğerinin ise dişil enerji formunda olmasıdır. Karmaşık yapılara sahip olması ise, birbiri içine geçmiş belirli yoğunlukları olan eril ve dişilin iç içe geçerek varlık göstermesidir. Doğa yasaları gereği düalitenin yani ikili sistemin çalışması ve BİR’lik bilincinin aktif olabilmesi için eril ve dişilin bir arada tamamlanması doğa yasaları gereğidir. Evrensel yasaların işleyişi gereği tamamlanması için zıt enerjilerin bir araya gelip “BİR”lik bilincinde aktif olması gerekir.

    Bilgelik yolunda, bilinmesi gereken ve aktarılması gereken en önemli bilgi, ancak o kişinin duymaya, o bilgiyi almaya hazır hale gelmesi ile mümkündür. Eğer kişioğlu bu bilinç düzeyinde değilse, yani o bilgiyi almaya hazır değilse, aktarılacak olan her bilgi o kişiye ağır gelecektir. Bu durumda o bilginin aktarımı mümkün değildir. Etkili ve farkındalık içeren bir sonuç olması için o bilginin veren kişi ile alan kişi arasında tam anlamıyla dengesel uyum içerisinde olması gerekir. Kısaca bilgiyi alacak olan kişinin almaya hazır olması ve aktaracak olan kişinin de bunu aktarmaya hazır olması gerekir.

    Bilgelik yolunda ilerleyebilmek için yine, evrenin bilincine yani, evrenin temel yasalarını anlamak için, bizim görüş alanımızda var olan ve ölçülebilir düzeyde olan fizik gibi matematik gibi tabi bilim dallarından yararlanarak tabiatı okumak gerekir. Gökte olanı okumak, yerde olanı anlamaktır aslında. 

    İnsan tabiatında yer alan psikolojik olaylar olarak tanımlanan özünde ise ruhsal yazılıma derin bilgiler ve acılar katan yaşamsal deneyimler, özellikle çocukluk evrelerinde çok daha derin ve etkili bir katman oluşturur. Bu gerçekliği anlayabilmek için yine evrensel yasaların bir parçası olan doğal canlılar içerisinde var olan, yeni doğum yapmış bütün canlıların annelik bilincine ait yazılımın, ne kadar çok etkin olduğunu anlamak için, doğa yasalarına bakmamız yeterlidir. Yeni doğum yapmış olan bütün canlıların yavrularının anne ile olan bağlarının frekansları tahminimizden çok daha üst boyuttadır. Bilinçsiz bireylerin bu gerçeği bilmediklerinden dolayı, bu tür olaylar içinde anne çocuk arasındaki güçlü bağı koparan kişiler, o çocuğa tamiri mümkün olmayan derin bir yara bırakmış olur. Annesinden koparılmış küçük bir çocuğun, tekrar annesi ile o güçlü bağı kurması neredeyse imkansızdır. Bir bebek ya da çocuk, fiziksel ya da psikolojik olarak istenmediğini, kabul görülmediğini ve bunu travma olarak özüne sindirmiş ise, bu istenmeme ve kabul görülmeme travmasını ömrü boyunca unutamayacaktır. Bu gerçeklik yaşamı boyunca onunla büyüyecek ve ruhundaki yaralar olası çok derin ağır sonuçlar doğuracaktır. Nerede olursa olsun bu kişi özünde hiçbir yere aidiyet hissedemeyecektir. Sürekli olarak oradan kendini soyutlamaya çalışacaktır. Bu yoğun duygularla yaşayan bu kişi, yaşamının her alanında çoğu zaman başarısızlıklara ve yanlışlıklara sebebiyet verecektir. Yaşam boyunca yapılan yolculuklarda bu ve bunun gibi sayılamayacak kadar sonsuz deneyimler vardır.

    Gerçek anlamda bunu gerçekleştirdiğimiz andan itibaren, içimizde unuttuğumuz Tanrısal varlığımızı da tanımaya ve görmeye başlayacağız. İşte o zaman içimizde var olan gerçek Ben’le yani ÖZ’le tanışmış oluruz. Gerçek Ben’le tanıştığımız andan itibaren, içinde bulunduğumuz dünyanın gürültüsünden adım adım uzaklaşarak hissetmeyecek noktaya ulaşırız. Yüksek farkındalık için yüksek bilinç düzeyine geçmemiz gerekiyor. Ve bu da bilgiyle mümkündür.

    Ulunay GÖKTÜRK

    09.08.2025

    İzmir

  • TÜRKLERİN KAYBOLAN ATALARI

    1. Resim yapılmaya 35.000 yıl önce başlanmıştır:

    * Chauvet Mağarası (Ardeche, Gübey-doğu Fransa), 32.410-30.340 yıl önce

    * Cosquer Mağarası (Bouches-du Rhone, Güney-doğu Fransa), 27.110-18.010 yıl önce,

    * Cougnac Mağarası (Lot., Güney Fransa), 25.120-13.810 yıl önce,

    * Pech-Merle (Lot., Güney Fransa), 24.640 yıl önce,

    Bakınız kaynak; Chauvet, J-M; Deschamps, E.B.; Hillaire, Ch. 1995; CHAUVET CAVE; Paris, s.131

    2. Piktogramlara 20.000 yıl önce başlanmıştır:

    * Tamğalı Say (Qazaqstan [Kazakistan], galaksimiz ve kişi-oğlu) (Tarih saptanması yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Altı Yarıq Tïgin; 1978, s.144)

    * Tamğalı Say (Qazaqstan [Kazakistan], yaradılış tasfiri) (Tarih saptanması yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Altı Yarıq Tïgin; 1978, s.51)

    * Tamğalı Say (Qazaqstan [Kazakistan]; Türklerin devlet yöneticilerine Tanrı tarafından verilen yetki) (Tarih saptanması yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Proto-Türkçe Yazıtlar, s.18)

    * Quersy Mağarası (Lot., Güney Fransa; ölü cesedinin yakılması), 18.000 yıl önce (Kâzım Mirşan; Şölgentaş Mağarası Resim Ve Yazıları, 2000, s.29)

    * Lascaux Mağarası (Dordogne, güney-batı Fransa; kuş resmi), 17.000 yıl önce, (Kâzım Mirşan; Şölgentaş Mağarası Resim ve Yazıları, 2000, s.30)

    * Les Trois Freres Mağarası (Ariege, Fransız Pireneleri), resim yolu ile düşünce aktarma, 14.000 yıl önce (Kâzım Mirşan; Şölgentaş Mağarası Resim ve Yazıları, 2000, s.30)

    * Fransız Pirenelerindeki Les Trois Freres Mağarasında bir avcı resmi (Departement Ariega), 13.000 yıl önce (Kâzım Mirşan; Şölgentaş Mağarası Resim ve Yazıları, 2000, s.29)

    3. Petrogliflere (Petroglyph’lere) 18.000 yıl önce başlanmıştır:

    * Tamğalı Say (Qazaqstan [Kazakistan]; üzerinde bir TAMĞA bulunan tasfir) (Kâzım Mirşan; Proto-Türkçe Yazıtlar, s.14)

    * Tamğalı Say (Qazaqstan [Kazakistan]; üstünde UB-AÑ [pre-zekâ] yazılı bir mahluk) (Kâzım Mirşan; Altı Yarıq Tïgin, 1978, s.165)

    * Abaqan (Ulu Kem Irmağı) Steplerinde üzerinde TAMĞALAR bulunan bir SINTAŞ, Aq Yüs Stelesi (tarih tespiti yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Dinlerin Gelişimi, 1998; s.10)

    * Üzerinde tamğalar bulunan bir Ulu-Kem Sıntaşı (Tarih tespiti yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994, s.26)

    * Kahn-ı Melikan kaya üstü resimleri (Güneydoğu Anadolu, 17.000-9.000 yıl önce) (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994, s.32-33)

    * Bïria/Tasmin SINTAŞI üzerindeki TAMĞALAR (tarih tespiti yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Dinlerin Gelişimi, 1998, s.18)

    * Üçüncü göz üzerinde AÑ ËS ËD ËS [akıl halinde can] YAZISI VE BAŞIN YAN TARAFINDA, UQ diye okunan bir kulak resmi bulunan bir Ulu Kem SINTAŞI. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, s.26)

    * Hazar Denizinin doğu koltuğundaki Mañğıstawda bir keçi resmi yanında yazılmış olan TAMĞALAR (Qazasqtan /Kazakistan) (Tarih tespiti yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, s.103)

    * Lascaux Mağarasında (Dordogne) üç inek ve bir at arasına yazılmış olan bir TAMĞA (güney-batı Fransa), 17.000 yıl önce, (Kâzım Mirşan; Şölgentaş Mağarası Resim ve Yazıları, 2000, s.31)

    * Şölgentaş Mağarasında (Başqırtstan/Başkurdistan) bir öküzün ağzına ve de başının altına yazılmış TAMĞALAR, 16.000 yıl önce, (Kâzım Mirşan; Şölgentaş Mağarası Resim ve Yazıları, 2000, s.31)

    * Mas d’Azil Mağarasındaki (Gün. Fransa) iri çakıltaşları yazıtları, mesolitikum. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994, s.17)

    * Altamira Mağarasında (kuzey İspanya) böğüren bir inek resmi üstüne ve altına yazılmış TAMĞALAR, 14.330 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, s.99)

    * İğnatievka Mağarası (Oral Dağı, Sïm Irmağı başlangıcı) hayvan resimleri ve TAMĞALARI, 14.000 yıl önce. (Şçelinskiy, V.E. –Şïrokov, N. 1999; Höhlenmalerei im Ural; s.87-135)

    * Güney Fransadaki Marsoulas Mağarasında bir bizon resmi üzerine yazılmış olan TAMĞALAR, 14.000 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994; s.110)

    * Trois: Freres Mağarasında (Fransa) bir koşu atı tamğaları, 14.000 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994; s.100)

    * Niaux Mağarasında (Fransa) iki bizon resmi üzerine yazılmış TAMĞALAR, 13.850 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994; s.98)

    * Tïrşin yaylasının 8 km kuzeydoğusunda bulunan Taht-ı Melik zirvesi yazıtı, 8.000-7.000 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994; s.34)

    4. Gerçek anlamda yazı yazılmaya 14.000 yıl önce başlanmıştır.

    * Sülyek Köyündeki Yazılıkaya yazıtları (Ulu Kem, Sibir) (tarih tespit edilmedi) (Kâzım Mirşan; Proto-Türkçe Yazıtlar, 1970, s.66)

    * Doğu Anadoludaki Çilgiri Köyü yazıtı (tarih tespiti yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994, s.54)

    * Doğu Anadoludaki Cunni Mağarası yazıtı (tarih tespiti yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Anadolu Prototürkleri, 1985, s.131)

    * La Passiega Mağarası yazıtı (kuzey İspanya), 14.000 yıl önce (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994; s.109)

    * Rochebertier ve Gourdon Mağaralarında (Haute-Garonne, Fransa) kemik üzerine yazılan yazıtlar, 14.000-12.000 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994; s.110)

    * Çatal Höyük Yazıtı (Orta Anadolu), 8.000 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994; s.39)

    * Vïnç yazıtları (Sırbistan), 7.300 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994; s.42)

    * On Notası Açıktaş yazıtı (Talas Özeni) (tarih tespiti yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Proto-Türkçe Yazıtları, 1970, s.64)

    * Weser Irmağı (Almanya) yazıtları, 6.140, 3.720, 4.380, 1.630 yıl önceleri. (Kâzım Mirşan; Skandinavya Yazıtları, 2004, s.31)

    5. 5.000 yıl öncesinden başlayan yeni çağ yazıtları

    * Uruk IV’de bulunmuş olan Sümer Piktogrammı, 5.200 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Alfabetik Yazı Başlangıcı, 1994; s.59)

    * Pra-Mısır Hiyeroglifleri, 5.000 yıl öncesinden beri. (Kâzım Mirşan; Pra-Mısır Hiyeroglifleri, 2000, s.11)

    * Bir Girit mührü, 5.000-4.000 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Erken Türklerin Anadolu Yazıtları, 2006, s.107)

    * Bir Linear-A tableti, Girit, 4.000 yıl önce. (Kâzım Mirşan; Erken Türklerin Anadolu Yazıtları, 2006, s.111)

    * Ugarit Yazıtları (Kuzey Suriye), 3.500 yıl önce (kama yazısı) (Kâzım Mirşan; Erken Türklerin Anadolu Yazıtları, 2006, s.69)

    * Erenköy mermer sarayı yazıtı (tarih tespiti yapılmadı) (Kâzım Mirşan; Proto-Türkçe Yazıtlar, 1970, s.79)

    * Altı Işık Nasibi (İçki Türkistanda bulunmuş olan çok eski bir felsefe yazıtı) (Kâzım Mirşan; Akınış Mekaniği Altı Yarıq Tïgin, 1978, s.111-117)

    Kaynak: Kâzım Mirşan – Türklerin Kaybolan Ataları

    Derleme: Ulunay GÖKTÜRK